Streszczenie projektu zamawianego

 


Projekt będzie realizowany przez przedstawicieli praktycznie wszystkich znaczących krajowych ośrodków naukowo-badawczych i rozwojowych, pracujących w obszarze odlewnictwa.
Zgłaszana oferta obejmuje kompleksowe rozwiązanie problemów, ujętych w ogłoszeniu konkursu otwartego Ministra Nauki i Informatyzacji z dnia 21 grudnia 2004.
Celem projektu badawczego zamawianego jest – poprzez przewidywany wzrost jakości i nowoczesności odlewów i technologii ich produkcji – podniesienie innowacyjności i konkurencyjności wytwarzanych przez przemysł krajowy maszyn i urządzeń, w których odlewy stanowią ważne, a w wielu przypadkach kluczowe komponenty, decydujące o ostatecznych walorach (parametrach) technicznych i ekonomicznych. Obszar planowanych badań ma się koncentrować w zakresie nowych materiałów oraz innowacyjnych metod wytwórczych (w tym różnorodnych procesów technologicznych).
W zakresie materiałów przewiduje się podjęcie badań nad nowoczesnymi materiałami monolitycznymi syntetyzowanymi z uwzględnieniem kompleksowego oddziaływania na ich poszczególne poziomy strukturalne, a więc materiałami ze sterowaną morfologią drugiej fazy, materiałami umacnianymi endogenicznie, materiałami o obniżonej gęstości, nowymi materiałami ekologicznymi (w tym bezołowiowymi) na bazie Al, Mg, Cu, Fe oraz stopami niklu, kobaltu i tytanu.
W obszarze materiałowym przewiduje się również badanie i opracowanie nowoczesnych materiałów heterogenicznych (materiały gradientowe, warstwowe, kompozyty metalowe i nanomateriały). W zakresie technik materiałowo-wytwórczych planuje się prace nad odlewami spełniającymi wysokie wymagania eksploatacyjne. Istotna uwaga ma być poświęcona inteligentnym procesom prognozowania i wytwarzania z wszechstronnym wykorzystaniem systemów komputerowych w procesach technologicznych (wraz ze stworzeniem kompleksowej bazy danych dot. termofizycznych właściwości metali i stopów, zwłaszcza w stanie ciekłym, materiałów formierskich i ceramicznych w danych zakresach temperaturowych) i w zakresie badań struktury materiałów metodami sztucznej inteligencji. Podjęte będą prace nad topieniem w unikalnych warunkach (lewitacji i metalurgii pod ciśnieniem).
W odniesieniu do proponowanych rozwiązań materiałowych, technicznych i prognozująco-wytwórczych planowana jest krótko i długoterminowa projekcja wdrożeniowa a każda z propozycji badawczych będzie obowiązkowo zweryfikowana pod względem konieczności zastosowania praktycznego i oczekiwanych efektów utylitarnych.
Wnioskowany projekt powinien przyczynić się do dalszej konsolidacji krajowych ośrodków naukowo – badawczych, pracujących w obszarze nauk odlewniczych i stworzyć warunki do ich pełno cennego włączenia się w ramach wieloletnich programów w europejski i światowy nurt prac z zakresu problemów odlewniczych, traktowanych w wielu krajach niezwykle poważnie i z pietyzmem przez znaczące jednostki badawczo - rozwojowe, uniwersyteckie i przemysłowe.
Proponowana tematyka oraz interdyscyplinarny zakres badań mają charakter pionierski a przewidywane wyniki, ujęte w nowe konstrukcje, materiały i techniki wytwarzania winny znacznie wyprzedzić znane i dotychczas stosowane rozwiązania techniczne.


Uwarunkowania dodatkowe


Proponowany projekt stanowi integralną część trójsegmentowego przedsięwzięcia badawczego, realizowanego przez Instytut Odlewnictwa pod hasłem INNOWACJE’XXI zatytułowanego „Wzrost jakości i nowoczesności odlewanych komponentów w aspekcie podniesienia innowacyjności i konkurencyjności wyrobów finalnych”. Oprócz niniejszego, będącego przedmiotem oferty, projektu badawczego zamawianego, dominująco poświęconego badaniom o charakterze poznawczym i stanowiącego swoisty pierwszy sektor, kolejny - drugi sektor przedsięwzięcia stanowią komplet projektów z przewagą zagadnień utylitarnych, z pełniejszą gotowością wdrożeniową, planowanych do finansowania z Funduszy Strukturalnych Unii Europejskiej. Wreszcie trzeci sektor, stanowić będzie grupa projektów celowych realizowanych z zamiarem praktycznego rozwiązania i wdrożeń konkretnych problemów materiałowych i technologicznych w szeroko pojmowanym zakresie innowacyjności w odlewnictwie. Realizacja całego projektu wymagałaby przeznaczenia ogromnych środków budżetowych, co w przypadku nawet bardzo życzliwego przyjęcia planowanych przedsięwzięć wychodzi poza możliwości finansowe MEiN. Stąd też pojawiła się koncepcja trójsektorowości, z zamysłem skorzystania z różnych źródeł finansowania.
Idea powołania projektu zrodziła się na bazie aktywnej i krytycznej analizy stanu innowacji krajowego sektora budowy maszyn, (w których znakomita większość części i podzespołów wykonywana jest poprzez techniki odlewnicze), wniosków wynikających z niesatysfakcjonującego stopnia nowoczesności stosowanych w polskim przemyśle materiałów i technik wytwarzania, formułowanych na forum odlewniczych i materiałoznawczych konferencji, kongresów i spotkań technicznych oraz z konieczności drastycznej zmiany strategii postępowania w zakresie procesów dostosowawczych zaplecza naukowo-badawczego do wymogów dnia dzisiejszego.
Wnioskowany projekt pozostaje w pełnej zgodności z gospodarczą strategią rozwojową Polski a spełniając wymogi stawiane przez Unię Europejską w ramach tzw. strategii lizbońskiej (upowszechnienie nowych materiałów i nowoczesnych technologii) jest konkretną naukowo-badawczą propozycją ofertową w zakresie realizacji celów zawartych w Strategii Gospodarczej Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, szczególności w aktualnych dokumentach programowych Ministerstwa Edukacji i Nauki.